Ağrı’dan Erciyes’e kadar buzullar tehdit altında

Güneş ışınlarını yansıtarak dünyanın aşırı ısınmasını engelleyen kutuplardaki buzul varlığı 1970’lerden bugüne neredeyse yarı yarıya azalmış durumda. İklim değişikliğinin etkisiyle yaşanan bu kayıplar sadece kutup buzullarıyla sınırlı kalmıyor. Bulunduğu çevreyi, su kaynağı bakımında besleyen dağlardaki kara buzullarında da erime yaşanıyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Katı Yer Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Akif Sarıkaya, kutup buzullarının ölçek olarak büyük, dağ buzullarının ise daha küçük olduğunu söyledi.

İklim kriziyle birlikte her iki buzul türünün de kütle kaybederek eridiklerini hatırlatan Sarıkaya, “Bu açıdan ikisini birbirinden ayırmak mümkün değil. Kutup buzulları çok daha büyük olduğu için onların erimeleri karadakiler kadar hızlı olmuyor. Bizim gibi orta enlem bölgelerindeki buzulların erimeleri çok daha hızlı gerçekleşiyor.” dedi.

Sanayileşme sonrası artan sıcaklıkların tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de buzul varlığını azalttığını anlatan Sarıkaya, kara buzullarının, başlıca su kaynakları olduğunu ve bu buzulların erimesinin su kaynaklarının azalması anlamına geldiğini vurguladı.

Dünyanın diğer bölgelerine kıyasla Anadolu’da çok büyük buzul kütleleri bulunmadığını, var olan buzulların erimesinin çok önemli bir etki oluşturmayacağını kaydeden Sarıkaya, şu bilgileri paylaştı:

“Türkiye’de toplam 12 lokasyonda 51 buzul bölgesi bulunuyor ve toplam 10 kilometrekarelik bir alanı kaplıyorlar. Ağrı Dağı’nın zirvesindeki en büyük buzulumuz 1976’da yaklaşık 8 kilometrekareyken günümüzde 5 kilometrekareye düşmüş. Bütün buzullarımızda yaklaşık yüzde 30-35 oranında alansal bir azalma var. Hakkari Cilo Dağları’ndaki buzullarımız son 100 yılda yüzde 50-60 oranında küçülmüş. Yaptığımız projeksiyon çalışmalarımızda ısınma bu hızla giderse Erciyes’teki buzulun tamamen ortadan kalkacağını varsayıyoruz. Dünya genelindeki sıcaklık rekorları insan faaliyetleri ile birleşince buzul erimelerini hızlandırıyor. Cilo’daki turizm kaynaklı insan faaliyetleri buna bir örnek. Rekor kıran sıcaklılara bir de insan faaliyetleri ekleniyor ve buzulların erimesi hızlanarak su kaynaklarını olumsuz etkiliyor.”

“50 YIL İÇERİSİNDE DAĞ VE VADİ BUZULLARININ TAMAMININ ERİYEBİLECEĞİ ÖNGÖRÜLÜYOR”

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, Türkiye’de çok net bir şekilde dağ buzullarının ve Ağrı’daki takke buzulunun son 50 yılda hızlı bir şekilde eridiğini, geri çekildiğini ve küçüldüğü söyledi.

Türkeş şöyle devam etti:

“Böyle giderse önümüzdeki 50 yıl içerisinde dağ, vadi buzullarının tamamının eriyebileceği öngörülüyor. Bu Türkiye için de böyle çünkü yapılan çalışmalar, Türkiye’nin değişik yerlerinde kalmış olan tek dağlar üzerindeki buzulların, vadi buzullarının hızla eriyip küçüldüğünü, yok olduğunu gösteriyor.”

Buzulların, kalıcı kar örtüsüyle birlikte bulunduğu ve çevresindeki coğrafyayı, ekosistemleri, su kaynaklarını ve yaşamı besleyen önemli su kaynakları olduğunu işaret eden Türkeş, “Yeterli kar varsa, erime beslenme dengesi uygunsa döngü sürüyor. Ama artık bu denge bozuldu çünkü küresel ısınma nedeniyle buzullar çok hızlı eriyor, kar yağışı giderek azalıyor, kar yağsa bile hızla eriyerek kalıcı olmuyor.” sözlerini sarf etti.

“İZOSTATİK DENGE BOZULUYOR”

Dağ buzullarının azalmasıyla çevrelerindeki ekosistemlerde oluşturdukları özel iklimin ve beslediği bütün coğrafyanın artık yeteri kadar su kaynağına sahip olamayacağına değinen Türkeş, sözlerini şöyle tamamladı:

“Özellikle Himalayalar’da, Ant Dağları’nda zaman zaman yaşanan ani kar ve buz erimeleri sellere, akar su taşkınlarına ve heyelanlara neden oluyor. Çok daha uzun süreli etki olarak ise buzullar eridiğinde dağlık alanlar daha fazla aşınıyor böylece yavaş da olsa yer kabuğundaki bizim izostatik denge dediğimiz denge bozuluyor. Bunlar en geniş küresel ölçekte izlenen etkiler olarak söylenebilir. Eğer buzullar zaman içinde tümüyle yok olursa, bu; su kaynaklarının azalması, orman üst sınırındaki alpin çayırların kuruması, oradaki habitatın bozulması ve yüzyıllardır göçerlik yoluyla hayvanlarını otlatan, hayvancılıkla uğraşan göçerlerin olumsuz etkilenmesi anlamına geliyor.”

patronlardunyasi.com

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
ligobet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
matadorbet
markajbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
tuzla escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
romabet
matadorbet
Matadorbet